Bułgaria

BułgariaCo warto / nie warto?

Miejsca i atrakcje

SPIS TREŚCI:

Sofia | Złatni Mostowe | Mełnik | Bełogradczik | Płowdiw | Kałofer | Nesebyr | Sozopoł

 

Najważniejszymi miastami Bułgarii jest: Sofia, Warna, Albena, Nesseber i Złote Piaski. Poniżej możecie zobaczyć najciekawsze i najbardziej znane atrakcje Bułgarii.

 

Rozwój turystyki w Bułgarii był możliwy między innymi dzięki ogromnym walorom wypoczynkowym oraz krajoznawczym. Bułgaria to miejsce bardzo urozmaicone z wieloma pasmami górskimi, ciepłą i czystą wodą morską oraz wieloma urokliwymi przełomami rzecznymi. Wszystkie te walory przyrodnicze są uzupełniane przez wspaniałe wytwory cywilizacyjne powstałe w różnych kulturach.

Bansko 2Dużą ilość turystów zagranicznych przyciąga stolica kraju - Sofia oraz miasto Płowdiw słynące z najpiękniejszej na Bałkanach architektury XIX-wiecznej. Zarówno Sofia, jak i Płowdiw bogate są w liczne kawiarnie i nocne lokale, które w pozostałych częściach kraju są rzadko spotykane. Ponadto znaleźć tutaj można ważne centra kultury, muzea oraz galerie sztuki.

Góry Riła, Pirin, Stara Płanina, Sredna Gora i Rodopy to miejsca warte uwagi zwłaszcza dla miłośników wspaniałych krajobrazów wysokogórskich są one bowiem zaliczane do najpiękniejszych w Europie. Znajdziemy tutaj piękne doliny, w których osadzone są malownicze, wioski pełne tradycyjnych domostw i brukowanych uliczek. Miejscowości, w których warto się tutaj zatrzymać to: Bansko, Kopriwsztica i Mełnik. Również ciekawymi miejscami są położone nieco dalej, przy głównych trasach wioski takie jak: Bryszlian, Kowaczewica i Żerawna. W regionach górskich Bułgarii można zwiedzić liczne monastyry będące duchową tradycją tego państwa, m.in. cztery największe: Baczkowo, Riła, Rożen i Trojan. W okresie zimowym ciekawymi miejscami są główne ośrodki turystyki zimowej: Bansko, Borowec i Pamporowo. Od końca listopada do połowy marca istnieją tutaj idealne warunki dla narciarzy ze względu na grubą warstwę pokrywy śnieżnej. W okresie letnim, górskie miejscowości wypoczynkowe stają się idealnymi miejscami dla miłośników wspinaczki i wędrówek. Największe ilości zagranicznych turystów przyjeżdżają nad Morze Czarne. Najbardziej znanymi ośrodkami turystycznymi są tutaj Słoneczny Brzeg i Złote Piaski. Głównym, dużym miastem bułgarskiego czarnomorskiego wybrzeża jest Warna. Bardzo ładne plaże, które niestety w sezonie wakacyjnym są bardzo zatłoczone znajdują się w okolicy Nesebyr i Sozopoł. Jeżeli jesteście pasjonatami historii i kultury, być może zainteresują Was skaliste wyżyny przecinające środkową cześć kraju. Monastyry oraz różnego rodzaju rzemieślnicze ośrodki z okresu tzw. odrodzenia narodowego w XIX wieku mieszczą się w paśmie górskim - Starej Płaninie. Jednym z ciekawszych miast w tym rejonie jest Wielkie Trynowo z ruinami twierdzy, średniowiecznej stolicy drugiego carstwa bułgarskiego. Głównym miastem jest tutaj Szumen, ale w porównaniu z miastem Wielkie Trynowo, nie jest ono zbyt atrakcyjne dla turystów. W pobliżu miast Priska i Presław znajdują się pozostałości po dwóch pierwszych stolicach kraju. Kolejnym ciekawym miejscem w Bułgarii wartym uwagi jest Dolina Róż, mieszcząca się pomiędzy Starą Płaniną a pasmem górskim Sredna Gora. Zobaczyć tutaj można pamiątki po XIX-wiecznych powstaniach antytureckich oraz szereg zabytkowych miast targowych. Ponadto pod koniec maja każdego roku odbywają się tutaj różane żniwa.

 

Sofia (sprawdź lokalizację na mapie)

W stolicy Bułgarii poza nielicznymi bizantyjskimi ruinami i kilkoma meczetami nie widać zabytków, które przypominałyby o długiej i burzliwej przeszłości miasta. Najpiękniejsze dzieła architektury powstały tutaj już po odzyskaniu niepodległości przez kraj, kiedy odrodzone państwo brało przykład ze wzorców zachodnioeuropejskich. Swoisty charakter nadają miastu secesyjne stiuki zdobiące budynki z przełomu XIX i XX wieku oraz szerokie bulwary. Sofia nie zachwyca wieloma zabytkami i atrakcjami, ale ma swoją specyficzną aurę widoczną zwłaszcza w sezonach wiosennym i letnim.

Sofia położona jest w zachodniej części kraju. Położenie miasta jest bardzo dobre między innymi ze względu na bliskość gór, co jest z pewnością dobrą informacją dla miłośników wędrówek górskich. Wycieczka w okolice Sofii może bowiem wiązać się m.in. ze zdobyciem góry Witosza (2280 m n.p.m.), która wznosi się na obrzeżach Sofii.

 

Sobór św. Aleksandra Newskiego

Jest najważniejszym zabytkiem religijnym w Sofii. Jest to majestatyczna neobizantyjska świątynia, która w zamyśle twórców miała symbolizować przyjaźń bułgarsko-rosyjską. Ze względu na bliskie położenie geograficzne oraz historię, Bułgaria była niegdyś w bliskichSobór Aleksandra Newskiego bułgaria 1260x910 związkach z Rosją co widać m.in. w budownictwie publicznym. Sobór Aleksandra Newskiego wraz z bogatym bizantyjsko-moskiewskim wystrojem jest tutaj idealnym przykładem. Budynek ten wzniesiony został w latach 1882-1924 w celu upamiętnienia 200 tys. Rosjan poległych podczas bułgarskiej wojny o niepodległość w latach 1877–1878. Cerkiew przyjęła nazwę patrona carskiej rodziny św. Aleksandra Newskiego. Zaprojektowana została przez A.N. Pomerancewa. Świątynia bogata jest w liczne kopuły i półkopuły, a w jej wielkim wnętrzu na najważniejszej z nich widać postać Boga. Nad wejściem widnieje scena z Sądu Ostatecznego. W Soborze znajdują się także liczne freski i ikony. Wnętrze może pomieścić ok. 5 tys. osób a nabożeństwa są tutaj odprawiane codziennie zazwyczaj w godzinach porannych o ok. 9.30 oraz popołudniami ok. godziny 17.30.

 

Narodowe Muzeum Historyczne

Narodowe Muzeum Historyczne 720x520Muzeum mieści się kilka kilometrów na południowy zachód od centrum Sofii w dzielnicy Bojana. Znajdują się tutaj najbardziej wartościowe zbiory straożytnych i średniowiecznych przedmiotów znalezionych na terenie Bułgarii. Niestety większość eksponatów opisanych jest tutaj w języku bułgarskim, co niestety może być utrudnieniem. Minusem jest również fakt, że wiele cennych rzeczy podróżuje po świecie w ramach wystaw czasowych co powoduje, że trudno przewidzieć co uda Wam się zobaczyć na miejscu.

Muzeum składa się z pięciu sal:

Sala nr 1 => przedmioty pochodzące z różnych kultur neolitycznych z okresu VII do III tysiąclecia p.n.e.

Sala nr 2 => cenne złote i srebrne skarby związane z Trakami, którzy zamieszkiwali wschodnie Bałkany w epoce przedchrześcijańskiej.

Sala nr 3 => płaskorzeźby, ceramika, wyroby ze srebra i freski ilustrujące artystyczne wyżyny na jakie wznieśli się średniowieczni rzemieślnicy. Niestety są to tylko kopie przedmiotów przechowywanych w innej części kraju, co może być rozczarowujące dla miłośników historii.

Sala nr 4 => ukazuje jak Bułgarska Cerkiew Prawosławna przyczyniała się do zachowania narodowej kultury w ciągu 500 lat zwierzchności tureckiej. Ukazano tutaj m.in. szkoły pisania ikon.

Sala nr 5 => dzieje Bułgarii od wskrzeszenia niepodległości państwa w 1878 roku do końca II wojny światowej.

Godziny otwarcia: poniedziałek-piątek 9.00-17.00

Cennik: Osoba dorosła: 10 lw, studenci: 1.00 lw, osoby z dziećmi: 3 lv, dzieci poniżej 7. roku życia: 1 lw

 

Cerkiew Bojańska

Cerkiew mieści się w dzielnicy Bojana, kilka kilometrów od centrum Sofii. W jej wnętrzu można podziwiać wspaniałe średniowieczne freski, Cerkiew Bojańska bułgaria 1080x780które po renowacji nabrały dawnego uroku. Świątynia w 1979 roku została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Freski zachowane w cerkwi datowane są na rok 1259.

Godziny otwarcia: okres od 1.04-31.10 codziennie od 9.30 do 17.30, okres od 1.11-31.03 codziennie od 9.30-17.00

 

Synagoga

Synagoga w Sofii pochodzi z okresu I wojny światowej, jest pięknie odrestaurowaną świątynią wznoszącą się w żydowskiej dzielnicy Sofii. Synagoga bułgaria 900x650Synagoga symbolizuje żydowską społeczność Bułgarii zamieszkującą jej tereny od wieków. We wnętrzu świątyni mieści się również Muzeum Historii Żydowskiej. Można tam znaleźć ekspozycje związane z Judaizmem, świętami żydowskimi oraz ich zwyczajami, tradycjami oraz sposobem życia i kulturą Żydów. Zwiedzając muzeum można także zapoznać się między innymi z historią i osadnictwem Żydów na terenie Bułgarii aż od czasów starożytnych.

 

Żenski Pazar

Jest to Kobiecy Bazar, na którym praktycznie zawsze jest tłoczno. Można tutaj kupić dosłownie wszystko od owoców i warzyw aż po odzież i Żenski Pazar bułgaria 900x650części samochodowe.

Adres: skrzyżowanie ulicy Pirockiej i Stefana Stambołowa, Sofia, Bułgaria

Godziny otwarcia: poniedziałki 12.00-20.00, wtorki 11.00-20.00, środy 9.00-22.00, czwartki 10.00-20.00, piątki 11.00-19.00, soboty 10.00-19.00, niedziele 11.00-18.00

 

Złatni Mostowe (sprawdź lokalizację na mapie)

Jest to miejscowość położona w bliskiej odległości od Sofii, bardzo chętnie odwiedzana przez turystów. Można tutaj zobaczyć ogromne głazy narzutowe Kamiennego Potoku. Jest to zupełnie pozbawiony wody pas głazów „spływający” w dół zbocza. Strumyczek pod głazami przyciągał kiedyś poszukiwaczy złota o czym przypomina nazwa miejscowości. Stąd rozchodzą się szlaki, którymi dotrzeć można m.in. na Czerni Wrych oraz na skraj rezerwatu torfowiskowego.

 

Monastyr Rylski

Jest to najbardziej znany monastyr w Bułgarii i najczęściej odwiedzane miejsce pielgrzymkowe w całym kraju. Monastyr posiada bardzo duże walory architektoniczne oraz piękne położenie wśród gór i lasów. W IX wieku święty Iwan z Riły będący jednym z wielu pustelników i mistyków wybrał to właśnie miejsce na swoją pustelnię zakładając monastyr, w którym mógł połączyć życie w cnocie oraz społeczne odosobnienie. Miejsce to stało się po jego śmierci ważnym ośrodkiem życia duchowego. W okolicach klasztoru jest bardzo dużo szlaków turystycznych prowadzących przez piękne zalesione wzgórza. Monastyr Rilski w 1983 roku został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Jeśli jesteś zainteresowany wzięciem udziału we mszy, to odbywają się one codziennie o godzinie 7.00 i 8.00 oraz o 16.00 i o 17.00.

Najbardziej dogodną opcją zwiedzenia Monastyru Rilskiego jest wybranie się na jednodniową wycieczkę. Często wiąże się to z wynajęciem samochodu i kierowcy, który od razu pełni rolę przewodnika. Ceny takiego wynajęcia wahają się pomiędzy 160- 220 LV. Z Sofii można również dojechać do monastyru autobusem ze stołecznego dworca Owcza Kupeł. Od strony południowej co godzinę jeżdżą autobusy z Błagojewgradu do wsi Riła. W monastyrze można skorzystać z noclegu w gościnnych „celach” lub jednego z dwóch kempingów położonych w niedalekiej odległości.

Monastyr został założony na nowo w 1335 roku w miejscu oddalonym o 4 km od samotni św. Iwana. W XVIII wieku klasztor został splądrowany, a w momencie prac nad jego odnową, konstrukcję strawił pożar. Prace nad odbudową klasztoru trwały etapami przez cały XIX wiek.

Głównym elementem całego kompleksu klasztornego jest cerkiew wyróżniająca się falistością linii, kombinacją wzornictwa oraz różnorodnością wieżyczkowatych kopuł. Można tutaj zobaczyć wielobarwne freski oraz piękny, pokryty rzeźbieniami i złotymi listkami ikonostas, szeroki na 10 m pokryty rzeźbieniami i złotymi listkami. Tuż obok niego znajduje się drewniana skrzynia, w której przechowywana jest najświętsza relikwia monastyru – srebrna kaseta z lewą ręką św. Iwana z Riły. Ponadto w cerkwi znajduje się szuflada kryjąca m.in. cudowną ikonę Najświętszej Maryi Panny oprawioną w ozdobne ramy. Ważny jest fakt, że w kaplicy po przeciwnej stronie pod drewnianym krzyżem spoczywa serce cara Borysa III. Obok cerkwi wznosi się wieża Chreliu, która jest jedyną zachowaną budowlą z XIV wieku.Monastyr Rilsky 1

Monastyr Rilski składa się także z innych części, które warto zobaczyć. Wymienić tutaj można m.in. starą kuchnię na parterze północnego skrzydła, która wypełniona jest ogromnymi kotłami służącymi kiedyś do przygotowywania pielgrzymom pożywienia. W podziemiach wschodniego skrzydła, najnowszej części monastyru mieści się skarbiec, gdzie zobaczyć można wiele przedmiotów m.in. Wrota do pierwszej klasztornej cerkwi oraz spisany na skórze i opatrzony złotą pieczęcią statut monastyru nadany w 1378 roku. Skarbiec czynny jest codziennie w godz. 8.00-16.00, a wejście do niego kosztuje ok. 5 LW.  Głównym jego elementem jest mały, 35 – centymetrowy krzyż z XVIII w. ozdobiony 140 rzeźbionymi miniaturami scen biblijnych. Ponadto bardzo często udostępnianym obiektem dla turystów i pielgrzymów jest kaplica św. Jana Chrzciciela, która w przeciwieństwie do głównej cerkwi jest małym, kameralnym pomieszczeniem wypełnionym różnego rodzaju przedmiotami, przyniesionymi przez pielgrzymów w ramach ofiary.

 

Płosztad Nikoła Wapcarow

Centrum Banska to skupisko deptaków wokół placu Nikoła Wapcarow. Nikoł Wacparow był rewolucyjnym poetą. Na placu stoi budynek, wPłosztad Nikoła Wapcarow 390x540 którym przyszedł on na świat i obecnie funkcjonuje tam muzeum (otwarte pn.-pt. 8.00-12.00, oraz 14.00-18.00, wstęp kosztuje ok. 3 LW). Do zbiorów muzeum włączono wystawę rzemiosła obejmującą m.in. tkaniny, rzeźby w drewnie oraz obrazy lokalnych artystów (istnieje możliwość zakupienia niektórych z nich). Można tutaj zobaczyć i kupić dywany charakteryzujące się prostym wzornictwem (głównie z dominującymi zielonymi i czarnymi pasami), które nie są zbytnio interesujące dla koneserów, ale z pewnością są autentyczne, ręcznie wytwarzane i stanowią wspaniałą pamiątkę dla miłośników rzemiosła.

 

Płosztad Wyzrażdane i cyrkwa Sweta Trojca

Stara część miasteczka zaczyna się od placu Wyzrażdane na którym stoi wielki pomnik Otca Paisija, autora „Słowianobułgarskiej historii”. Po południowej stronie placu wznosi się cyrkwa Sweta Trojca (cerkiew św. Trójcy), która symbolizuje wzajemną tolerancję między religiami (przy głównym symbolu bazyliki widnieje krzyż oraz muzułmański półksiężyc). Jest to jedna z największych bułgarskich budowli sakralnych poza Sofią. Przestronne wnętrze świątyni zdobią ikony powstałe w Bansku, a także rzeźbiony ekran, oddzielający tylną część nawy, gdzie dawniej w odosobnieniu modliły się kobiety. Obok cerkwi stoi pomnik upamiętniający Pejo Jaworowa, poetę i przywódcę partyzanckiego.

 

Muzeum Neofita Riłskiego, Muzeum Ikon i Welianowa kyszta

Muzeum Neofita Riłskiego 1260x910Muzeum Neofita Riłskiego (czynne codziennie w godz. 9.00-12.00 i 14.00-17.00, wejście kosztuje ok. 3 LW) poświęcone jest kluczowej postaci zasłużonej dla odrodzenia bułgarskiej edukacji i życia religijnego. W muzeum zgromadzono dydaktyczną kolekcję zdjęć i tekstów (tylko w języku bułgarskim) opisujących karierę Riłskiego.

Muzeum Ikon (czynne pn.-pt. 9.00-12.00 i 14.00-17.00, wejście kosztuje ok. 3 LW.) prezentuje dzieła XIX –wiecznych malarzy z Banska takich jak: Tom Wiszanow oraz jego synów: Dimitra i Symeona Molerowa. W muzeum wystawiono fotograficzne reprodukcje fresków Wiszanowa i malowideł Molerowa z monastyru Rilskiego oraz liczne ikony w wykonaniu innych miejscowych artystów. Jednym z najbardziej atrakcyjnych malowideł jest „Koło czasu”, w którym sceny życia codziennego wkomponowano w portrety człowieka w różnym wieku.

Dom Welianowa to klasyczny, kamienny budynek, wypełniony XIX-wiecznymi sprzętami i chodnikami. Miejscowe opowieści mówią, że budynek wzniesiony został dla rzemieślnika Weliana Ognewa Debyrskiego, który pracował nad ikonostasem cerkwi Świętej Trójcy w Bansku. Do największych atrakcji należy tutaj odnowione pomieszczenie pełniące funkcje kuchni i pokoju dziennego. Ciekawym miejscem jest także niebieski pokój pokryty freskami prezentującymi pejzaże miejskie.

Adres: ul. Welian Ognew 5, Bansko, Bułgaria. Czynne: pn.-pt. 9.00-12.00 i 14.00-17.00, wejście kosztuje ok. 3 LW.

 

Cyrkwa Sweta Bogorodica i rynek

Cyrkwa Sweta Bogorodica 1080x780

Jest to częściowo ukryta pod ziemią budowla z początku XIX stulecia. Większość eksponatów ze świątyni takich jak: wrota namalowanego przez Toma Wiszanowa ikonostasu, przeniesiono do Muzeum Ikon. W pobliżu, na ulicy Car Symeon mieści się targ, na którym zaopatrzyć się można w najróżniejsze rzeczy, takie jak: tkane koce, chodniki i odzież oraz inne przedmioty codziennego użytku.

 

Mełnik (sprawdź lokalizację na mapie)

Miasteczko Mełnik to popularny cel turystyczny, słynący z wyśmienitego czerwonego wina, wspaniałych budynków oraz uroczej okolicy. Główną ulicę w mieście stanowi rozproszona zabudowa, mechany oraz bielone kamienne domy, zdobione girlandami kwiatów. Ponadto charakterystyczne są tutaj brukowane uliczki i dziedzińce obwieszone winoroślą, bardzo charakterystyczną dla tego regionu. Kiedyś w Mełniku istniały aż 72 świątynie, z których do dnia dzisiejszego zachowało się jedynie kilkanaście. Jedną z tych budowli jest cerkiew św. Piotra i Pawła z XIX wieku, gdzie zobaczyć można ikonostas namalowany w oryginalnym stylu. W świątyni jest krypta, gdzie widać zwieńczone turbanami tureckie kamienie nagrobkowe oraz średniowieczne freski. Przy placu w Mełniku stoi opuszczony konak, pozostałości po osmańskim gubernatorze, który niegdyś tam rezydował. Konak to wysoki biały budynek z nacinanymi mauretańskimi arkadami. W mieście można także udać się do cyrkwy Sweti Nikołaj Czudotworec (cerkwi Świętego Mikołaja Cudotwórcy, czynnej od śr.-ndz. w godzinach 9.00-17.00), XVIII – Mełnik bułgaria 900x650wiecznej budowli metropolitarnej. Szczególną uwagę zwraca tutaj dzwonnica podobna do minaretu oraz długa weranda z widokiem na Mełnik. We wnętrzu budowli wzrok przykuwa drewniany tron biskupi zdobiony motywami roślinnymi oraz ikonostasy przedstawiające siedzącego na tronie św. Mikołaja i św. Jana Chrzciciela, trzymającego swą odciętą głowę nad serią przypowieści przedstawiających sceny z raju. Ciekawym elementem miasta jest zrujnowana Boliarskata kyszta (Dom Boliara), siedziba XIII–wiecznego suwerena Mełnika, Alekseja Sława. Budynek był zamieszkany aż do XX wieku, ale na dzień dzisiejszy pozostał po nim zaledwie zarys zewnętrznych murów wieży. W pobliżu zobaczyć można również pozostałości po XIX-wiecznej bazylice św. Antoniego (Sweti Antoni), patrona umysłowo chorych. Ulice Mełnika są również bogate w pozostałości tureckich łaźni docierających w rejon, gdzie stoją jedne z najładniejszych budynków miasta, zbudowane w okresie odrodzenia narodowego. W jednym z budynków mieści się tutaj Muzeum Miejskie (czynne codziennie w godzinach 8.00-14.00, wejście kosztuje ok. 3 LW). Wśród zgromadzonych eksponatów najbardziej ciekawe są tutaj damskie stroje z XIX wieku. Bardziej interesującym obiektem jest Dom Kordopułowa (czynny codziennie 8.30-12.00 i 13.30-18.00, wejście kosztuje ok. 5 LW). Nad parterem mieści się tutaj obecnie mechana, gdzie są przestronne pokoje prywatne oraz pomieszczenie recepcyjne ze sprzętami łączącymi tradycje bułgarskiego i tureckiego rzemiosła, malowanymi boazeriami, witrażami itp. Kordopułow, który zbudował dom w 1754 r. był bogatym kupcem greckiego pochodzenia. W podziemiach domu mieszczą się piwnice na wino, z dużymi drewnianymi beczkami.

 

Bełogradczik (sprawdź lokalizację na mapie)

Od razu po przybyciu do miasta, w oczy rzucają się rdzawe pinakle skał wyrastające na szczycie wzgórza, wokół którego wyrósłbelogradchik Bełogradczik. Główna ulica miasta pełna jest domów z przełomu XIX i XX wieku. Na tej ulic zobaczyć można m.in. niewielką galerię (czynną od pn.-pt. 9.00-12.00 i 14.00-17.00), gdzie mieści się mała wystawa prac lokalnych twórców. Obok zwiedzić można muzeum poświęcone lokalnemu folklorowi (czynne w tych samych godzinach co galeria, wstęp kosztuje ok. 2 LW). Ciekawą budowlą w mieście jest zapomniany meczet Husejna Paszy z zielono-purpurowymi arabeskami zdobiącymi główne wejście. W pobliżu mieści się wejście do cytadeli (czynnej w okresie od czerwca do września codziennie w godzinach 8.00-19.00 a w okresie od października do maja, od 9.00–17.00, wejście kosztuje ok. 2 LW). Zobaczyć tutaj można trzy poziomy fortyfikacji, które powstały w różnych okresach okupacji miasta. Dla miłośników natury, w Bełogradcziku funkcjonuje Muzeum Historii Naturalnej (czynne pn.-pt. w godzinach 8.00-12.00 i 14.00-17.00).

 

Jaskinia Magura i Midżur

Jaskinia Magura 900x650Wioska Rabisza leży 25 km na północny zachód od Bełogradczika, a 2 km od niej jaskinia Magura (wstęp do niej kosztuje ok. 12 LW), która do ok. 2700 r. p.n.e. zamieszkiwana była przez myśliwych. Pozostałości z tego okresu zobaczyć można w małym muzeum (wejście w cenie biletu do jaskini). Komory jaskini ciągną się na długości 2 km. Największą atrakcją są tutaj malowidła skalne mające 4,5 tys. lat przedstawiające żyrafę, sceny polowań i obrzędy związane z płodnością. W innych komorach obejrzeć można stalaktyty i stalagmity m.in. „Przewróconą Sosnę” (11 m wysokości i 6 m w obwodzie), uważany za największy odkryty w Bułgarii. Godziny otwarcia groty są bardzo nieregularne, dlatego należy na bieżąco sprawdzać je w „Turisticzeski Dom” lub hotelu „Madona” znajdującym się w Bełogradcziku.

Leżąca 25 km na południe od Bełogradczika góra Midżur (2168 m n.p.m.),  to najwyższa z gór porośniętych lasem, która została stosunkowo niedawno udostępniona miłośnikom wędrówek. Dla osób chcących wybrać się na wycieczkę w ten rejon poleca się rozpoczęcie wędrówki w wioskach Gorni Łom i Czuprene, gdzie zaczynają się ścieżki prowadzące w góry. Miejsca noclegowe z których można skorzystać znajdują się w Bełogradcziku, a w „Turisticzeski Dom” można wynająć przewodników.

 

Monastyr Trojański

Z miejscowości Trojan kursują 9 razy dziennie autobusy do doliny Czerni Osym. Jadą one przez wioskę Oreszak w której mieści się pochodzący z XV wieku, trzeciMonastyr Trojański 540x390 wielkościowo w Bułgarii klasztor - Monastyr Trojański (czynny codziennie od świtu do zmierzchu, wejście bezpłatne). Wnętrze i fasada świątyni przyozdobione są freskami Zacharija Zografa, najwybitniejszego bułgarskiego przedstawiciela sztuki religijnej z XIX wieku. W monastyrze można również podziwiać ikonostas stworzony przez brata Zacharija, Dimityra. Ciekawym elementem świątyni jest ikona przedstawiająca Maryję, obejmującą Dzieciątko trzema rękami. Pielgrzymi wierzą, że ikona ta ma moc leczenia chorób i spełniania życzeń. Monastyr Trojański oferuje możliwość noclegu (pokój 2-osobowy kosztuje ok. 40 LW). O zakwaterowanie należy pytać w biurze wewnątrz głównej bramy lub zatelefonować pod numer 06952/2866 (jeżeli dzwonimy z Polski należy wcześniej wykręcić numer kierunkowy +359).

 

Monastyr Preobrażeński

Trochę ponad 4 km na północ od miasta Tyrnowo stoi monastyr Preobrażeński (Przemienienia Pańskiego, czynny codziennie od rana do wieczora). Klasztor stał pusty w czasie panowania tureckiego, następnie w latach 20 XIX wieku zaczął ponownie działać dzięki wsparciu rzemieślników z Tyrnowa. Architekturą klasztoru zajął się Dimityr Sofialijata, po którego śmierci dzieło kontynuował Koljo Ficzeto. Freski w monastyrze wykonane zostały przez Zacharija Zografa, o którym mowa była w kontekście monastyru Trojańskiego. Świątynia wygląda na budynek czasów średniowiecza, pomimo, że jej budowa ukończona została w latach 60. XIX wieku. Wiele klasztornych budynków w ostatnich latach zostało uszkodzonych przez spadające z klifu skały, inne z kolei zburzone zostały ze względów bezpieczeństwa. Jednym z zachowanych budynków jest cerkiew Przemienienia Pańskiego. Na jej południowej ścianie widać malowidło Zografa pt. „Koło życia” przedstawiające różne etapy ludzkiego życia, którym odpowiada alegoryczne przedstawienie pór roku. Ponadto można tutaj podziwiać freski utrzymane w kolorze różowym i zielonym, które ozdabiają portyk. Ciekawym malowidłem jest „Sąd Ostateczny”, na którym złoczyńcy są wleczeni przez rzekę ognia i duszeni przez demony.

Powdliw 1

Płowdiw (sprawdź lokalizację na mapie)

Jest to najbardziej urzekające miasto Bułgarii, drugie co do wielkości. Główną atrakcją jest tutaj starówka, świadcząca o długiej i bogatej historii miasta. Wcześniejsze trackie fortyfikacje wykorzystane przez macedońskich murarzy przykryte zostały bizantyjskimi murami i rezydencjami z okresu bułgarskiego renesansu. Górują one nad dolnym miastem pełnym osmańskich meczetów i domostw rzemieślników.

 

Stare Miasto

Jest to zabytkowa dzielnica miasta z brukowanymi, stromymi uliczkami i domami z wykuszami. Stare Miasto niemal w całości znajduje się w granicach „Rezerwatu Architektoniczno-Historycznego”. Dzielnica ma skomplikowany układ przestrzenny. Liczne przejścia iPowdiwstaremiasto bułgaria 1075x717 zakątki. Większość turystów zaczyna zwiedzanie starówki od płosztad Dżumaja, z którego biegnie ul. Syborna, wiodąca delikatnie pod górę. Schody po prawej stronie prowadzą do Domu Danowa (czynny od pn.-pt. w godz. 9.00-12.30 i 13.30-17.00, wstęp około 3 LW od osoby), dawnej siedziby pierwszego bułgarskiego wydawnictwa. Obecnie mieści się tam muzeum drukarstwa.

Na pobliskiej skarpie wznosi się cyrkwa Sweta Bogorodica (cerkiew Świętej Bogurodzicy) z różowo-niebieską dzwonnicą. Świątynia ozdobiona jest freskami przedstawiającymi prawosławnych świętych. Wnętrze kościoła bogate jest w ikony namalowane przez mistrza z Samokowa – Stanisława Dospewskiego.

Naprzeciwko mieści się Galeria Sztuki Filipopolis (czynna od wt. do ndz. w godzinach 10.00-18.00, wejście kosztuje ok 2 LW od osoby). Galeria prezentuje malarstwo bułgarskie takich artystów jak m.in.: Aleksander Mustafow, Georgi Kowaczew i Swetlin Rusew.

W oddziale Państwowej Galerii Sztuk Pięknych (czynnej od pn. do sb. w godz. 9.00-12.30 i 13.00-17.30, wstęp kosztuje ok 2 LW od osoby, w czwartki wstęp bezpłatny) wystawiono kolekcję bułgarskiego malarstwa z XIX i XX wieku.

Za galerią mieści się XIX-wieczna Apteka Hipokrat (czynna pn.-pt. w godzinach 9.00-17.00, wstęp bezpłatny), w której obecnie mieści się muzeum farmacji.

Nieco dalej, po prawej stronie ulicy zaczynają się schody prowadzące do prywatnej Galerii Georgija Bożiłowa – Słony ze stałą ekspozycją prac bułgarskich modernistów (galeria mieści się przy ulicy Kniaz Seretelew).

Kolejnym ciekawym elementem miasta jest Dom Złatju Bojadżijewsa (czynny codziennie latem w godzinach 9.00-12.00 i 13.00-18.00, a zimą w od pn. do pt. w godzinach 8.30-12.30 i 13.00-17.00, wstęp kosztuje około 3 LW od osoby). Dom ten mieści obecnie galerię jednego z najpopularniejszych bułgarskich malarzy okresu powojennego. Przy tej samej ulicy warto zajrzeć do Muzeum Ikon (ul. Syborna 22, czynne od pn. do sb. w godzinach 9.00-12.30 i 13.00-17.30, wstęp około 2 LW od osoby), gromadzącego ikony z XV i XVI wieku. Stojąca tuż obok i otoczona murem budowla to cerkiew św. Konstantina i św. Eleny (czynna codziennie 9.00–17.00). Przedsionek świątyni ozdobiony został motywami roślinnymi i wiedzie on do malowniczego wnętrza. Sufit podtrzymywany jest przez kolumny z korynckimi kapitelami i ozdobiony wzorami geometrycznymi w jaskrawych barwach. Na ścianach uwagę zwracają biblijne sceny oraz piękny, złocony ikonostas wykonany przez Iwana Paszkułę z Debyru.

W okolicach cytadeli Nebet Tepe mieści się Dom Bałabanowa, gdzie obecnie znajduje się galeria sztuki współczesnej (róg Konstantin Stojłow i 4 Januari, czynna codziennie 9.00-17.30, wstęp ok 3 LW). Wnętrze domu, w którym mieszkał kiedyś kupiec Luka Bałabanow kryje piękne sklepienia i dużą makietę Starego Miasta.

Większe wrażenie robi Dom Hindlianów (ul. Artin Gidikow 4, czynny pn.-pt. w godzinach 9.00-17.00, wstęp około 3 LW od osoby). Byli oni ormiańskimi kupcami, podróżującymi aż do Aleksandrii, Sankt Petersburga i Wenecji – upamiętniają to panoramy tych miast, znajdujące się we wnękach na piętrze.

Społeczność spotyka się w ormiańskim kościele (czynny pn.-pt. w godzinach 10.00-17.30, a w sb. i ndz. 10.00-13.00), szkole i ośrodku kultury, gdzie na dziedzińcu postawiono pomnik ku czci miejscowych Ormian, poległych za „Matkę Bułgarię” w czasie wojen bałkańskich jak i I wojny światowej.

Ciekawym elementem miasta jest najczęściej fotografowany budynek – Dom Kujumdżiogłu, którego nazwa pochodzi od greckiego kupca, który wzniósł go w 1847 roku. Budynek stanowi połączenie motywów barokowych i ludowych, dzięki czemu powstała bogato zdobiona fasada. Na parterze gmachu obecnie znajduje się Muzeum Etnograficzne (czynne od wt. do ndz. w godzinach 9.00-12.00 i 14.00-17.00, wstęp kosztuje ok 4 LW od osoby). Można tutaj obejrzeć piękną, sztuczną biżuterię, tradycyjne stroje ludowe, wyroby rzemieślnicze z Rodop, destylator wody różanej oraz olejny obraz, przedstawiający ulice Płowdiwu w XIX wieku. Latem w budynku regularnie odbywają się koncerty muzyki poważnej i ludowej.

Kawałek dalej, po lewej stronie ulicy stoi prywatny Dom- Muzeum Atanasa Krastewa (czynny codziennie z wyjątkiem środy w godzinach 10.00-14.00 i 14.00–18.00, wstęp kosztuje ok 2 LW od osoby). Zgromadzono tutaj obrazy i rzeźby należące do wspomnianego w nazwie, znanego intelektualisty, „burmistrza Starego Płowdiwu”. W 1974 roku Stary Płowdiw otrzymał złoty medal UNESCO za działania na rzecz ochrony europejskiego dziedzictwa kulturowego, a Krastewowi przyznano tytuły Zasłużonego dla Kultury i Honorowego Obywatela Płowdiwu, ponieważ z jego inicjatywy przeprowadzono tutaj renowację 130 zabytkowych budynków. Ekspozycja w muzeum obejmuje portrety Krastewa, namalowane przez bułgarskich modernistów.

Stare Miasto w Płowdiw wśród swoich zabytków zawiera również bramę forteczną Chisar Kapija wzniesioną jako portal cytadeli przez Filipa II Macedońskiego. Tuż za nią widać Dom Georgiadi, w którym obecnie działa Muzeum Historyczne (mieści się na ulicy Canko Ławrenow, czynne jest od pon. do pt. w godzinach 9.00-12.00 i 13.00-17.00, wstęp kosztuje ok 3 LW od osoby). Budynek ten powstał jako dom wybudowany dla zamożnego Turka. Można tam podziwiać wystawę poświęconą walce Bułgarów o wyzwolenie spod tureckiego jarzma. Głównymi eksponatami są tutaj repliki dzwonu i działa z czasów powstania kwietniowego. W sąsiednim Domu Nedkowiczów obejrzeć można bogatą kolekcję mebli z XIX wieku (muzeum czynne od pn. do pt. w godzinach 9.00-12.00 i 13.00-17.00, wstęp kosztuje ok 3 LW od osoby). Inne ciekawe zabytki, które warto zobaczyć w starej części Płowdiw to m.in.: cyrkwa Sweta Nadelia, Dom Lamartine’a, rzymski teatr oraz cyrkwa Sweta Marina.

 

Monastyr Baczkowski

Monastyr Baczkowski 720x520Jest to drugi co do wielkości klasztor w Bułgarii, położony w wiosce Baczkowo. Czynny jest codziennie w godzinach 6.30-21.00, wstęp jest bezpłatny. Cały kompleks wpisany jest na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Przyrodniczego UNESCO. Monastyr założony został w 1083 roku przez dwóch Gruzinów w służbie Bizancjum. Klasztor urzeka pięknym, brukowanym dziedzińcem z drewnianymi galeryjkami i fontannami. Ścianę refektarza pokrywają freski przedstawiające jego dzieje. Ukazane na nich Baczkowo, wygląda właściwie tak samo jak w czasach obecnych. Kolejne ciekawe malowidło przedstawia walkę ze smokiem. Monastyr dzieli się na dwa dziedzińce połączone skrzydłem, mieszczącym XVII-wieczny refektarz (wstęp kosztuje ok. 4 LW, zwiedzanie z przewodnikiem jest nieco droższe ok. 5 LW od osoby). Sala z łukowym sklepieniem ozdobiona jest przez „Drzewo Izajasza” oraz „Procesję z Cudowną Ikoną” wykonane przez uczniów wcześniej wspomnianego artysty – Zacharija Zografa. W przedsionku świątyni podziwiać można dzieło „Sąd Ostateczny”.

 

Tombuł Dżamija w mieście Szumen

Jest to główny zabytek miasta Szumen (czynny codziennie w godzinach 9.00–17.00, wstęp kosztuje ok. 3 LW). Kompleks zbudowany Tombuł Dżamija w mieście Szumen bułgaria 900x650został w 1744 roku przez szarifa Haliła Paszę, aby zaspokajać duchowe i edukacyjne potrzeby mieszkańców miasta.

Szkoła podstawowa znajduje się we wschodnim skrzydle, a medresa (szkoła koraniczna) wraz z biblioteką mieści się przy dziedzińcu po wschodniej stronie, na którym podziwiać można szadirwan oraz fontannę w eklektycznym stylu. Sala modlitwy przykryta jest kopułą przyozdobioną kwiatowymi motywami i malowidłem ukazującym meczety na Bliskim Wschodzie. Za czasów komunistycznych meczet przekształcony został w muzeum, ale obecnie pełni swoją pierwotną rolę.

 

Dom – Muzeum Wasiła Lewskiego w Karłowie

Dom Wasiła Lewskiego bugaria 720x520

Wasił Lewski uznawany jest za bułgarskiego bohatera narodowego. Był on rewolucjonistą, ideologiem, strategiem politycznym oraz przywódcą walk o wyzwolenie Bułgarii spod panowania Imperium Osmańskiego. Jego matka pracowała w farbiarni, która wypełniona jest obecnie kamionkowymi garnkami. W galerii za domem podziwiać można kolekcję portretów Lewskiego, stylizowanego na Chrystusa oraz fotografie osób mu towarzyszących, kilka dokumentów i broń. Odwiedzić można tutaj również okoliczną kapliczkę, w której obok ołtarza umieszczono pukiel włosów Lewskiego.

 

Kałofer (sprawdź lokalizację na mapie)

Miasto to nieodłącznie kojarzy się z innym przywódcą powstania, Christo Botewem. Na najwyższym szczycie pasma Starej Płaniny (2376 m n.p.m.) stoi posąg Botewa. Szczyt ten nosi obecnie imię wspomnianego wyżej bohatera. W mieście znajduje się także muzeum, w którym przedstawiono jego dokonania (muzeum czynne jest od wt. do ndz. w godzinach 8.00-17.30, wstęp kosztuje ok 2 LW). Jednym z najważniejszych eksponatów jest tutaj prasa drukarska, na której powstał nacjonalistyczny dziennik „Zname”. Na prośbę turystów istnieje możliwość otworzenia szkolnego muzeum po przeciwnej stronie placu, gdzie zobaczyć można dwie odtworzone XIX-wieczne sale lekcyjne.

 

Park Tiułbeto i grobowiec Kazanłycki

Co roku w Kazanłyku w pierwszy weekend czerwca odbywa się Festiwal Róż. W parku Tiułbeto szczególną uwagę grobowiec Kazanłycki bułgaria 720x520zwracają dwa główne zabytki: pozostałości grobowca Laly Szachina Paszy (pierwszego osmańskiego wielkorządcy Rumelii Wschodniej, który podbił znaczną część Bułgarii) oraz budynek ochronny zwany grobowcem kaznałyckim, pierwszym z wielu trackich kurhanów. Komorę tę odkryto przypadkowo w 1944 roku i szacuje się, że powstała ona pod koniec IV lub na początku II w. p.n.e. Wpisana jest ona na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Przyrodniczego UNESCO. Freski znajdujące się w grobowcu są bardzo delikatne, dlatego do jego wnętrza mogą wejść jedynie naukowcy legitymujący się zezwoleniem wydanym przez Ministerstwo Kultury. Turystom udostępniono replikę czynną od kwietnia do października (codziennie w godzinach 9.00-17.00, a w okresie od listopada do marca o godziny otwarcia należy dowiadywać się w Muzeum Iskra położonym niedaleko, wejście kosztuje ok. 5 LW od osoby). Komora przykryta jest kopułą i wchodzi się do niej przez niski, wąski przedsionek ozdobiony dwoma freskami składającymi się z ornamentów roślinnych, architektonicznych oraz bitewnych. Głównym eksponatem są tutaj malowidła na kopule, które przedstawiają procesję koni i sług kierującą się do wodza, dla którego zbudowano kurhan. U szczytu kopuły wymalowano ścigające się rydwany.

 

Dolina Trackich Królów

Obszar ten mieści się na północny zachód od Kazanłyku. Uznawany był za miejsce święte co wiąże się z wieloma nekropoliami, stojącymi tam do dnia dzisiejszego. Składa się z 1,5 tys. kurhanów. Po wielu latach prac archeologicznych do dyspozycji turystów pozostają cztery kurhany, których zwiedzanie organizuje się poprzez Muzeum Iskra – najlepszym sposobem jest zatelefonowanie lub przyjechanie z samego rana (tel. 00 359 431 6 27 55 czynne codziennie w godzinach 9.00–17.30, opłata to 6-10 LW za grobowiec, cena obejmuje usługi przewodnika znającego język angielski + dodatkowa opłata za transport, gdy ktoś nie posiada własnego samochodu). Z Kaznałyku najbliżej jest do mogiły Ostrusza. Jest to granitowa komora z V w. p.n.e. w formie miniaturowej greckiej świątyni. Na sklepieniu widać namalowane scenki, z których tylko jedna zachowała się w formie pozwalającej na identyfikację – portret rudowłosej dziewczyny. Pozostałe grobowce są starsze i podobnie jak grobowiec Ostrusza mają formę przykrytej kopuły, do której prowadzi wąski przedsionek. Dwie mogiły leżą w kompleksie Szuszmanec na wschodnich obrzeżach wsi Szipka. Komora grobowa mogiły Szuszmanec oparta jest na doryckiej kolumnie, a niedaleko leżąca mogiła Chelwencia posiada piękne ostrołukowe wejście. Za wsią Szipka, przy drodze do Gaborowa można zobaczyć mogiłę Arsenałka, z zewnętrzną fasadą z bloków porfiru.

 

Szipczeńska Cerkiew Pamięci

Szipka cerkew

W wiosce Szipka, na porośniętym lasem wzgórzu widać złote kopuły pięknej cerkwi (czynna codziennie 8.30–16.30), która wzniesiona została po odzyskaniu niepodległości przez czeskiego architekta Tomisko dla upamiętnienia Rosjan oraz Bułgarów, którzy zginęli w tym miejscu. Konsekracja dokonana została tutaj w 1902 roku, a świątynia wzorowana jest na XVII-wiecznych moskiewskich cerkwiach. Z zewnątrz świątynia jest jaskrawą mieszanką różu i zieleni, zwieńczoną 50-metrową iglicą umieszczoną na dzwonnicy. Wnętrze cerkwi to dzieło bułgarskich artystów pracujących pod kierownictwem rosyjskiego malarza Pomeramcewa.

Stanowi to przykład akademickiego realizmu kwitnącego w Bułgarii na przełomie XIX i XX wieku. Dominują tutaj również ludowe motywy kwiatowe i geometryczne z przewagą podstawowych kolorów otaczających podobizny bułgarskich świętych i carów. Na zachodnim końcu świątyni znajdują się freski przedstawiające wielkie postacie z historii Rosji, m. in. XIV-wiecznego władcę Dmitriego Donskoja oraz scenę, w której święci Cyryl i Metody uczą Słowian czytać i pisać.

 

Trackie grobowce w mieście Swesztari

W odległości 1 km od Swesztari leży jeden z najpiękniejszych grobowców trackich w Bułgarii, który został odkryty w 1982 roku w kurhanie

Trackie grobowce bułgaria 900x650

zwanym Ginina Mogiła – największym z grupy 26 grobów. Kurhan zwany również królewskim pochodzi z III w. p.n.e. i składa się z przedsionka oraz dwóch komór grobowych w których pochowano miejscowego wodza i jego żonę. Dwa inne grobowce odkryte zostały w pobliżu Ginina Mogiła. Większy kopiec zwany Omurtagiem stoi bliżej wioski. Nazwa kopca pochodzi od bułgarskiego chana, ponieważ błędnie uważano, że został on tam pochowany. Ośrodek informacyjny Swesztari Mogili (czynny od III do XI śr.-ndz. w godzinach 9.30-17.00) organizuje oprowadzanie po trzech głównych grobowcach w języku bułgarskim, angielskim lub niemieckim (koszt to ok 10 LW od osoby).

 

Muzeum archeologiczne w Warnie

Muzeum archeologiczne bułgaria 720x520Muzeum znajduje się na rogu ulicy Marija Uiza i Sliwnica (czynne jest od poniedziałku do piątku w godzinach 10.00-17.00, wejście kosztuje około 4 LW od osoby). Zajmuje gmach dawnego miejskiego gimnazjum dla dziewcząt. Na górnym piętrze wystawiono zbiór XIX-wiecznych ikon, ale większość turystów od razu udaje się do sal z kolekcją archeologiczną.

 

Nekropolia z epoki miedzi

Nekropolia szczątki bułgaria 720x520

W 1972 roku na obrzeżach Warny odkryto nekropolię z epoki miedzi, stanowiącej etap przejściowy między epokami kamienia i brązu. Cmentarzysko datowane jest na czwarte tysiąclecie p.n.e., a w wielu grobach znaleziono posągi. Prawdopodobnie tamtejsi mieszkańcy grzebali je, aby zapewnić zdrowie wszystkim pozostałym przy życiu. W muzeum znaleźć można wiele złotych ozdób, głównie biżuterii, które odkryto przy figurach. Dzieła te należą do najstarszych na świecie wyrobów jubilerskich ze złota. Wystawa obejmuje także wyroby garncarskie z okresu neolitu.

 

Zabytki trackie, rzymskie i bułgarskie

Bardzo ciekawym elementem w muzeum jest zbiór biżuterii greckiej z Odyssos. Przez szkło powiększające można oglądać złoty kolczyk znaleziony w grobie trackiej kobiety, żyjącej w IV w. p.n.e. Ponadto ciekawą ekspozycję stanowią przedmioty codziennego użytku mieszkańców, a także najpiękniejszy w Bułgarii zbiór rzymskiej rzeźby funeralnej m.in. znaną płaskorzeźbę jeźdźca z Tracji. Warto zajrzeć również do gablot z bułgarskimi wyrobami ze złota i srebra pochodzącymi z XIV wieku oraz do tych ze średniowieczną bronią, biżuterią, ceramiką i ikonami. Zbiory dodatkowo uzupełnione są o wystawę naczyń i szat liturgicznych.

 

Przylądek Kaliakra

Przylądek Kaliakra bułgaria 900x650W Średniowieczu przylądek Kaliakra nazywano „Pięknym Przylądkiem”. Wzdłuż wybrzeża ciągną się ruiny fortyfikacji z IV w. p.n.e., rozbudowanych później przez Rzymian i Bizantyjczyków. Większość ruin stojących na cyplu pochodzi ze Średniowiecza, a w jednej ze skalnych grot urządzono muzeum (czynne od połowy maja do października codziennie w godzinach 10.00-19.00) przypominające o zwycięstwie rosyjskiego admirała Uszkowa nad flotą turecką oraz o zatopieniu przez bułgarskie okręty osmańskiej kanonierki „Hamidie”. W muzeum można obejrzeć także średniowieczną biżuterię i kości do gry używane przez żołnierzy w XIII w. Muzułmanie uważają, że w jaskini znajduje się grób Sari Saltuka – mistycznego tureckiego bohatera. Chrześcijanie są z kolei zdania, że w grocie spoczywa św. Mikołaj – patron marynarzy i rybaków. W miejscowości Bałgarewo działa małe Muzeum Etnograficzne (czynne pn.-pt. w godzinach 9.00-12.00 i 14.00-18.00, wstęp bezpłatny) oraz Przyrodniczy Ośrodek Informacyjny Kaliakra (czynny codziennie 9.00-18.00).

Z Bałgarewa biegnie droga na północny wschód i prowadzi do małej osady Sveti Nikołaj. Działa tutaj ośrodek „Vodasport” organizujący nurkowanie w wodach Morza Czarnego. Zanurzenie „próbne” trwające ok 2 godzin kosztuje mniej więcej 40 LW od osoby, a pełen kurs PADI na otwartych wodach około 480 LW od osoby) – oba kursy trzeba wcześniej zarezerwować. Bardzo ciekawym obiektem w Sveti Nikołaj jest Muzeum Podwodne, gdzie zobaczyć można m.in. zabytkowe kotwice, które oglądamy w towarzystwie przewodnika ze szkoły nurkowania.

 

Nesebyr (sprawdź lokalizację na mapie)

Miasto Nesebyr jest jedną z największych atrakcji bułgarskiego wybrzeża m.in. ze względu na XIX-wieczną drewnianą zabudowę oraz średniowieczne cerkwie. Miejscem, które trzeba odwiedzić będąc w Nesebyrze jest Muzeum Archeologiczne (czynne od poniedziałku do piątku w godzinach 9.00-13.00 i 14.00-19.00, soboty w godzinach 9.00-13.00, a niedziele 14.00-18.00, wstęp kosztuje około 2,50 LW od osoby), gdzie zgromadzono ciekawą kolekcję tabliczek wotywnych, płyt nagrobnych, monet i innych eksponatów świadczących o wspaniałości miasta szczególnie w czasach klasycznych (zbiory opisano w języku angielskim). Innym ciekawym elementem w muzeum jest figurka z trzema wizerunkami Hekate, bogini wiedźm i płodności, pochodząca z II w. p.n.e. Warto tutaj również obejrzeć wotywną płaskorzeźbę ofiarowanąNesebyr bułgaria 900x650 bogini przez wojskowych przywódców z Mesembrii. Ponadto do eksponatów należą wyroby ceramiczne z Grecji oraz złota biżuteria z okresu hellenistycznego. W suterenie mieści się mała wystawa ikon z okresu XVI-XVII wieku, z doskonale zachowanym obrazem „Chrystus z faryzeuszami” oraz tron biskupi z XVIII wieku. 

Nesebyr szczyci się również pięknym Starym Miastem, gdzie można odwiedzić Muzeum Etnograficzne (mieści się na ulicy Mesembrija 34, czynne codziennie w godzinach 9.00-13.00 i 14.00-19.00, wstęp kosztuje około 2,50 lw. od osoby). Muzeum mieści się w Domu Muskojanin, a jego ekspozycje przypominają o losie Greków mieszkających nad Morzem Czarnym.

W mieście jest dużo cerkwi, a zagraniczni historycy uważają, że mają one charakter bizantyjski. Pierwsza z nich pochodzi z czasów cara Iwana Aleksandra (1331–1371) - na jego polecenie wzniesiono kilka świątyń w mieście. Jest to cerkiew Chrystusa Pantokratora (ulica Mesembrija) słynąca z ozdobnej fasady i czerwonej cegły. Ponadto świątynia olśniewa turkusowymi ceramicznymi wstawkami i różnymi kompozycjami – co jest typowe dla architektury późno bizantyjskiej. Ciekawym elementem jest tutaj fryz ze swastykami (starożytnym symbolem słońca, ciągłej przemiany) na apsydach. Kolejną budowlą sakralną w Nesebyrze jest cerkiew św. Jana Chrzciciela (ul. Mitropolska) z prostą kamienną fasadą z XI wieku. Bardzo dobrze zachowały się malowidła ścienne w cerkwi Zbawiciela (czynna od poniedziałku do piątku w godzinach 10.00-17.30, a w soboty i niedziele 10.00-13.00, wstęp kosztuje około 1,50 lw. od osoby), gdzie wnętrze ozdobione jest przez barwne freski. Kawałek dalej, w jednej z najładniejszych części miasta mieści się cerkiew Archaniołów Michała i Gabriela z pięknymi wnękami z cegły i kamienia oraz cyrkwa Sweta Paraskewa (obecnie galeria sztuki) z elementami z zielonej ceramiki na fasadzie. Kawałek dalej stoi XIX-wieczna cyrkwa Sweta Bogorodica (cerkiew Świętej Bogurodzicy) z kolekcją ikon i tronem biskupim. W zabytkowej części miasta na środku niewielkiego placu można zobaczyć ruiny starej cerkwi metropolitarnej z V lub VI wieku. W tym miejscu biskupi odprawiali nabożeństwa w okresie świetności Nesebyru jako miasta – państwa. Wtedy też bizantyjscy możnowładcy ufundowali ponad 40 budowli kościelnych. Jedną z nich jest Nadmorska Bazylika, która obecnie jest w kiepskim stanie. Sąsiednią cyrkwe Sweti Teodor (cerkiew św. Teodora) zamieniono na galerię. Inną świątynią w mieście jest nowa Sweti Stefan (czynna codziennie 9.00-18.00, wstęp kosztuje około 1,50 lw. od osoby), która wybudowana została w X lub XI wieku, a w XV wieku zastąpiła starą cerkiew metropolitarną. Większość zachowanych tutaj fresków namalowano w XVI i XVII wieku. Na końcu ulicy Ribarska, w ładnym miejscu nad brzegiem morza stoją ruiny cerkwi św. Jana Aliturgetosa będącej przykładem bułgarsko-bizantyjskiej architektury sakralnej.

 

Sozopoł (sprawdź lokalizację na mapie)

Sozopoł bułgaria 720x520Jest to mały rybacki port, będący jedną z największych baz bułgarskiej marynarki wojennej. W pierwszej dekadzie września w Sozopołu odbywają się koncerty muzyki poważnej i jazzu, spektakle teatralne i wieczory poetyckie.

Miasto dzieli się na dwie części – starówkę na półwyspie i nową dzielnicę (Charmanite) na stałym lądzie. W mieście znajduje się także kaplica Sweti Zosim (św Zosima) z jasnego piaskowca, którą wzniesiono ku czci prawosławnego patrona żeglarzy. W nieco dalszej odległości na północ widać cerkiew św. Św. Cyryla i Metodego. Najwięcej turystów spotkać można na brukowanym placu pomiędzy półwyspem a Charmanite, wzdłuż którego ciągnie się park miejski, a na wschód od niego plaża. 

 

Muzeum Archeologiczne oraz Muzeum Południowej Ściany Twierdzy i Baszty

Przed biblioteką miejską w Sozopoł, na potrzeby Festiwalu Apollonia zbudowano tymczasowy amfiteatr, gdzie przez całe lato odbywają sięMuzeum Archeologiczn szkielet bułgaria 1080x780 koncerty. Obok działa również Muzeum Archeologiczne (czynne latem codziennie w godzinach 8.00–18.00, zimą w soboty i niedziele jest zamknięte, wstęp kosztuje około 2 lw. od osoby) z bogatym zbiorem starożytnych amfor i pokrytych pąklami kotwic, wyłowionych z morza w pobliżu Sozopołu. Wyeksponowano tutaj także barwną grecką zastawę stołową z VI w. p.n.e. oraz wyroby ceramiczne z epoki brązu. Muzeum Południowej Ściany Twierdz i Baszty (czynne codziennie w godzinach 9.30-19.30, wejście kosztuje około 2 lw. od osoby, z wykładem 4 lw.) to największe wykopalisko miasta, ulokowane wysoko nad morzem we wschodniej części półwyspu.

 

Stare Miasto

stare miasto sozopoł bułgaria 520x390Tutaj wznoszą się najwspanialsze przykłady zabytkowej architektury, w szczególności na krańcu półwyspu przy ulicy Apołonija oraz Kirił i Metodij. W starej części miasta często spotyka się kapliczki, których jedynym elementem wystroju jest najczęściej obraz przedstawiający patrona. Budynkami wartymi uwagi są tutaj cyrkwa Sweta Bogorodica (cerkiew Świętej Bogurodzicy, niedostępna dla zwiedzających), cyrkwa Sweti Georgi (św. Jerzego, ul. Apołonija, otwarta cały rok) oraz dawny budynek szkoły średniej, gdzie obecnie działa Galeria Sztuki (ul. Kirił i Metodij, czynna od wtorku do niedzieli w godzinach 9.00-19.00, wstęp kosztuje około 1 lw. od osoby). Najciekawsze prace wystawiono tutaj na piętrze – m.in. dzieła miejscowych marynistów, takich jak: Aleksandyr Mutafow i Jani Chrisoupolus.

 

Wszystkie te piękne miejsca możecie zobaczyć na własne oczy, a my służymy Wam pomocą. Wystarczy, że skontaktujecie się z nami przez fanpage lub maila (rezerwacje@breakplan.com). Kliknijcie tutaj, by uzyskać więcej informacji.

Głównym miastem jest tutaj Szumen, ale w porównaniu z miastem Wielkie Trynowo

Wypoczynek

Góry Pirin

Nad Banskiem, od zachodu dominują góry Pirin z 45 szczytami o wysokości powyżej 2590 m n.p.m. Park Narodowy Pirin zajmujeGóry Pirin bułgaria 1090x780 powierzchnię 40,4 ha, a w jego skład wchodzą rezerwaty biosfery Bajuwi dupki - Dżindżirica i Julen. Górskie szczyty zbudowane są tutaj z granitu i usłane lodowcowymi cyrkami, u stóp których powstało 186 jezior. W górach Pirin jest bardzo dużo sieci szlaków turystycznych co z pewnością jest interesujące dla miłośników wędrówek górskich. Najwyższym szczytem gór jest Wichren (2914 m n.p.m.), do którego prowadzi z Banska boczna droga, biegnąca najpierw na południowy zachód od miasta, a następnie w górę. Latem z dworca autobusowego w Bansku kursują codziennie w tę stronę trzy mikrobusy – dojeżdżają do szałasu „Bunderica” na wschodniej bocznej grani góry Wichren lub dla chętnych także do schroniska „Wichren”.

Park Narodowy Pirin w 1983 roku został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Osoby, które rozważają udanie się na pieszą wycieczkę w góry Pirin powinny przede wszystkim zaopatrzyć się w dobrą mapę okolic Błagojewradu. W razie konieczności można też skorzystać z broszury biura informacji turystycznej w Bansku. Na wycieczkę w góry zaleca się zabranie dobrych butów, wodoodpornej, ciepłej odzieży, śpiwora oraz prowiantu. Obozowanie jest dozwolone w wyznaczonych miejscach (z wyłączeniem rezerwatów przyrody), ale tylko latem. Szlaki wymienione poniżej pokrywają tylko część północnego Pirinu; zapaleni wędrowcy mogą iść dalej na południe, w stronę Goce Dełczew lub Mełnika. W rejonie Banska i Dobriniszte można wybrać trasę dwu- lub trzydniowymi szlakami wokół góry Wichren i jezior. Aby tam dotrzeć należy wyjechać wiodącą na południe boczną drogą, która po 6 km rozwidla się. Odbicie w prawo prowadzi do odległego o 8 km szałasu „Bunderica”, następnie mija się Bajkuszewata mura (jodła Bajkuszewa), czyli 1300- letnie drzewo. Po 2 km dociera się do szałasu „Wichren”. Dalszy odcinek drogi obfituje w niesamowite krajobrazy: można wybrać dwuipółgodzinne podejście na górę Wichren lub pójść na zachód, prosto do szałasu „Demianica” mijają jeziora i górę Todorin. Dla osób dysponujących większą ilością czasu odpowiedni będzie szlak na południe od Tewno ezero (Ciemne Jezioro), w samym sercu pogórza Pirin, oraz druga trasa do schroniska „Jane Sandanski”, weekendowej bazy dla turystów idących z Sandanskiego. Ciekawy jest również szlak na wschód do szałasu „Bezbog”, omijający tereny rezerwatu przyrody Julen.

Jeżeli wycieczkę rozpoczynacie w Dobriniszte, pierwszy etap polega na dotarciu do odległego o 12 km szałasu „Gorce Dełczew”. W okolicy schroniska rośnie 45-metrowa Visokata eła (Wysoka Jodła), najwyższe drzewo gór Pirin. W pobliżu jest również dolna stacja wyciągu krzesełkowego z którego dostać się można do szałasu „Bezbog” (700 m wyżej), dotrzeć tam można również piechotą. Przy jeziorach, w pobliżu szałasu zaczyna się szlak wiodący na górę Bezbog, do skupiska jezior w cyrku Popowski lub szałasu „Demianica”. Istnieje możliwość wyruszenia w region krasowy na północ od góry Wichren, gdzie biegnie szlak ze szczytu do schroniska „Jaworow”, najdłuższy, najcięższy i najbardziej ekscytujący w masywie, przecinający siodła, serpentyny i inne formacje skalne. Najciekawszą częścią trasy jest tutaj Konczeto (Koń), wznosząca się nad przepaścią grań o długości 1500 m i szerokości ok. 1 m. W utrzymaniu równowagi pomagają tutaj stalowe liny. Za schroniskiem „Jaworow” szlak biegnie przez rezerwat przyrody Bajuwi dupki – Dżindżirica masywem otoczonym cyrkami krasowymi i szczytami o wysokości ponad 2800 m n.p.m., po czym schodzi na przełęcz Predel.

 

Narty i rowery w górach Pirin

Narty góry Pirin bułgaria 900x650Głównym narciarskim punktem Banska są góry Toporka, znajdujące się 4 km na południowy zachód od miasta. Narciarze, aby dostać się na górę korzystają z wagoników kolejki linowej. Docierają one na szczyt Czalin Wałog, gdzie zaczyna się kilka tras zjazdowych dla średniozaawansowanych. Kolejnym etapem podróży jest dostanie się na wysokość 1635 m n.p.m., do polany Bunderiszka, z dwiema trasami dla początkujących, muldami dla miłośników snowboardu i wyciągami krzesełkowymi. Wiele nartostrad krzyżuje się w Sziligarnika, w połowie drogi, dając możliwość zjechania niebieską lub czerwoną trasą. Przy większości pobliskich hoteli działają wypożyczalnie sprzętu narciarskiego.

Liczne hotele wypożyczają rowery ze względu na coraz bardziej popularną w tym regionie górską turystykę rowerową. Jedna z popularnych tras rowerowych prowadzi do zbiornika wodnego Belizmata, 3 km na południowy zachód od miasta. Aby tam dojechać należy przejechać mostem w pobliżu hotelu „Bansko” i jechać prosto aż do pierwszej napotkanej drogi gruntowej lub ruszyć z przed hotelu „Aneli” w stronę koszar, a następnie zjechać w polną drogę. Przy ulicy Pirin znajduje się wypożyczalnia „Mountain Tracks”, która wypożycza rowery na cały dzień za około 20 LW.

 

Przełęcz Szipka

Przełęcz Szipka bułgaria 1080x780

W okolicach Szipki turyści najchętniej zwracają uwagę na trzy miejsca: piękne krajobrazy z pomnikami wojennymi na samej przełęczy, górę Buzłudża, na której zginął znany hajduk Chadżi Dimityr oraz na Szipczeńską Cerkiew Pamięci oddaloną o 12 km na północ od Kazanłyku.


Bansko i góry

Bansko jest kwitnącym centrum turystycznym łączącym tradycje bułgarskiej architektury z zaletami kurortu wakacyjnego. Stanowi idealny punkt wypadowy na szlaki Parku Narodowego Pirin. Jest też ważnym węzłem komunikacyjnym. Posiada sieć połączeń autobusowych oraz kolejowych. Miasteczko jest pełne zieleni, skryte w cieniu góry Wichren – najwyższego szczytu pasma Pirin. Pięknie współgra ze Bansko bułgaria 1080x780starymi dzielnicami i brukowanymi uliczkami. Istnieje tutaj kilka tras narciarskich, dlatego Bansko stało się w ostatnim czasie bardzo popularnym kurortem narciarskim. Jednym z odbywających się tutaj ciekawych wydarzeń jest Bański Festiwal Jazzowy, który odbywa się w długi weekend w połowie sierpnia. Zjeżdżają się wtedy tutaj najlepsi muzycy jazzowi z Bułgarii i zagranicy.

 

Dolina Róż

Dolina położona w połowie drogi z Sofii na wybrzeże Morza Czarnego to jeden z najbardziej rozreklamowanych regionów w Bułgarii. Głównym miastem regionu jest Kazanłyk z kilkoma niezwykłymi grobowcami trackimi i organizujący na początku czerwca Festiwal Róż. Na północ od miasta leży przełęcz Szipka, której broniły wojska rosyjskie podczas wojny o niepodległość w 1878 roku. Dotarcie do Doliny Róż ułatwiają, regularnie kursująceDolina Róż bułgaria 900x650 pociągi z Sofii do Karłowa lub Burgas.

 

Przełęcz nad Doliną Róż

Nad przełęczą wznosi się góra Stoletow, której szczyt podczas bitwy zajmowali Bułgarzy. Aby dostać się do wysokiej kamiennej wieży – pomnika Wolności wzniesionej w latach 90. XIX wieku należy pokonać 500 schodów, po drodze mijając płaskorzeźby z bohaterskimi scenami. Ze szczytu rozciąga się tutaj piękna panorama Srednej Gory i Doliny Róż. W wieży umieszczono symboliczny sarkofag oraz muzeum broni i malarstwa, w którym przedstawione zostały  wszystkie fazy bitwy. Największą atrakcją jest tutaj platforma widokowa na dachu – widać stąd góry i rosyjski cmentarz.

 

Pamporowo

Nazywane jest „Klejnotem Rodop” i jest to głównie ośrodek narciarski. Sezon trwa tutaj od połowy grudnia do połowy kwietnia. MożnaPamporowo bułgaria 540x390 znaleźć tu wiele tras o zróżnicowanym stopniu trudności. W lato jest to idealna baza dla miłośników wycieczek pieszych i rowerowych chociażby ze względu na piękne położenie pośród gór i jezior. Głównym punktem obserwacyjnym w Pamporowo jest wieża telewizyjna stojąca na górze Sneżanka (czynna codziennie w godzinach 9.30–16.30) z której roztacza się piękny widok na Rodopy. W pogodne dni widać stąd nawet fragmenty gór Pirin i Riła. Ze szczytu można łatwo dotrzeć do Skał Orfeusza (ok 20 minut drogi). Roztacza się stamtąd widok na góry otaczające dolinę Smolian.

 

Wąwóz Trigradzki

Wąwóz Trigradzki bułgaria 720x520Jest to zdecydowanie jedno z najpiękniejszych miejsc w Bułgarii. Skały wyrastają nad rzeką Trigradską i znikają w jaskini „Diabelskie Gardło” (czynnej od śr. do ndz. w godzinach 9.00-17.00, zwiedzanie odbywa się co godzinę, cena za bilet to ok 4 LW od osoby dorosłej i 2 LW od dzieci, uczniów i studentów). Do wnętrza jaskini wchodzi się tunelem o długości 150 metrów. Wychodząc z jej wnętrza warto wspiąć się na platformę widokową nad ogromną dziurą, w której znika rzeka Trigradska. Wracając ścieżką biegnącą w dół, dociera się do jeziorka na końcu wąwozu, będącego prawdziwą oazą spokoju. W tym miejscu rzeka ponownie wypływa na powierzchnię. Około 15 minut spacerkiem zajmuje dojście do wsi Trigrad, gdzie zobaczyć można kilka ciekawych zabytków i uczestniczyć w Festiwalu Muzyki Ludowej „Misteria Orfickie” odbywającym się w każdy drugi weekend sierpnia.

 

Rezerwat przyrody Madżarowo

Raj dla ornitologów położony we wschodniej części Rodop, nad rzeką Ardą. Jest to jedno z niewielu miejsc w Europie pozwalające nam ujrzeć lęgowiska sępów:Madżarowo bułgaria 720x520 ścierwnika białego, sępa płowego i sępa kasztanowego, co czyni go miejscem niezwykle ciekawym w szczególności dla miłośników przyrody. Na tym obszarze żyje również 8 odmian sokołów, 9 odmian dzięciołów, bociany czarne, pszczołojady itp. Ponadto czasami udaje się tutaj zaobserwować owcę karakczańską będącą endemiczną odmianą bułgarską. Wycieczki do rezerwatu organizowane są przez Przyrodniczy Ośrodek Informacyjny czynny od poniedziałku do piątku w godzinach 9.00-17.00 z siedzibą niedaleko Madżarowa. Można tutaj skorzystać z noclegu, a także z wyżywienia (za dodatkową opłatą).

Przydatna strona internetowa: http://bspb.org/madjarovo/

Telefony kontaktowe: +359 885516633, +359 879 822 310

 

Jezioro Srebryna

jezioro łabędź bułgaria 720x520Zbiornik oraz otaczający go szeroki pas porosłych trzciną bagien to rezerwat przyrody, zamieszkiwany przez 90 gatunków dzikiego ptactwa. Latem istnieje tutaj duże prawdopodobieństwo spotkania czapli białych, a wiosną pelikanów. Warto tutaj wstąpić do Muzeum Historii Naturalnej (czynnego codziennie w godzinach 9.00–12.00 i 14.00–18,.00, wstęp kosztuje około 3 lw. od osoby).

 

Wiecie już, czego szukać w Bułgarii, więc zostało Wam tylko wyszukanie wczasów proponowanych przez najbardziej popularne biura podróży.

Pozostałe

Warto:

  • Podróżować do Bułgarii samolotem ze względu na komfort podróży, możliwość lotu po niskich kosztach tanimi liniami lotniczymi. Istnieje też możliwość wcześniej rezerwacji, co również wiąże się z niższą ceną.
  • Zakupić bilety lotnicze poprzez biura podróży lub bezpośrednio u przewoźników. Można to też zrobić za pomocą Internetu, gdzie czasem można trafić na bardzo atrakcyjne cenowo oferty.
  • Przed planowaniem wyjazdu do Bułgarii sprawdzić ceny wczasów zorganizowanych przez biura podróży, gdyż niekiedy są one bardziej opłacalne cenowo niż samodzielna podróż.
  • Gdy w Bułgarii wybieramy się w rejony wiejskie lub do mniejszych miast zaleca się zabranie ze sobą gotówki, gdyż ciężko tam zapłacić kartą lub znaleźć bankomat.
  • Kupować produkty spożywcze, w szczególności owoce i warzywa na targowiskach.
  • Wykupić dodatkowe ubezpieczenia prywatne, które w razie konieczności umożliwi pokrycie kosztów leczenia w szerszym zakresie.
  • Zaszczepić się przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu, jeśli planujemy wędrówki po górach.
  • Zabrać ze sobą w podróż leki przeciw biegunkowe, dobry krem z filtrem przeciwsłonecznym, zapas środków higienicznych i lekarstw - apteki w Bułgarii nie zawsze są dobrze zaopatrzone.

 

Nie warto:

  • Podróżować do Bułgarii pociągiem ze względu na długą podróż oraz ceny biletów, które niewiele różnią się od cen biletów autokarowych.
  • Robić zakupów w halach targowych – jest tutaj niewielki wybór produktów.
  • Próbować przekąsek w restauracjach w prowincjach, gdyż często może to zakończyć się problemami żołądkowymi.
  • Nosić na wierzchu aparatu fotograficznego i innych cennych przedmiotów ze względu na drobne kradzieże, które często mają miejsce w Bułgarii.

 


 Jeśli już wiecie, co warto i nie warto robić na miejscu, a chcecie się dowiedzieć, jak najlepiej przemieszczać pomiędzy różnymi miejscami, wykorzystajcie parę minut na przeczytanie rozdziału „Transport”.

 Staramy się, aby ten rozdział przewodnika był dla Was wartościowy i NIESAMOWICIE BARDZO MOCNO zależy nam na Waszej opinii. Prosimy Was – wyraźcie ją korzystając z przycisku „Szepnij nam do ucha”. Nawet najkrótsza i najprostsza informacja się liczy: „Podoba mi się” lub „Co Wy w ogóle robicie, zmieńcie branżę”. W ten sposób pomożesz nam rozwijać się dla Was – kontynuować to, co jest dobre i poprawiać to, co Wam się nie podoba.

Jeśli widzicie potencjał w tym, co robimy, to nie trzymajcie tego dla siebie. Pomóżcie nam dalej budować ten portal, zwiększając dotarcie do innych osób, którym publikowane przeze mnie artykuły mogą pomóc w planowaniu podróży. Może jest wśród Twoich znajomych ktoś, komu warto podać adres http://www.breakplan.pl. Prosimy Was, jeśli ten darmowy przewodnik, który przeczytaliście ma dla Was wartość, udostępnijcie go na Fejsie i polubcie nasz profil – nic nie tracicie, a nam da to dowód, że wiele godzin pracy nad przewodnikiem, żebyście mogli go przeczytać zupełnie za darmo ma sens i warto dalej się rozwijać.

Z góry Wam dziękujemy za każdy rodzaj wsparcia i życzymy wymarzonej podróży.

AUTOR ARTYKUŁU Ostatnia aktualizacja tekstu: 2017-10-17 10:08:10
Breakludek
Redaktor Breakplan
strona www:
adres:
http://www.breakplan.com
Warszawa / Polska

Robię, co w mojej mocy, byś mógł korzystać w pełni i przede wszystkim ZA DARMO z przewodników, które dla Ciebie tworzę. Staram się, by były one jak najwyższej jakości, a informacje w nich zawarte - świeższe niż świeże bułeczki ;). Koniec z nudnymi, suchymi informacjami! Oto jestem ja, Twój rycerz i pojawiłem się tu, by uwolnić Cię od przewodnikowej nudy ;). Porzuć swój strach i obawy, że nie znajdziesz ciekawych i przydatnych informacji o kraju, który Cię interesuje!

A tak w ogóle to cześć, miło Cię widzieć! Ach, nie przedstawiłem się. Pewnie zastanawiasz się, kim jest ten przystojny, wspaniale zbudowany i przesympatyczny z okularów, beztroski mężczyzna? Tak, to ja, we własnej osobie! Jestem Breakludek i pozwoliłem sobie objąć jedno z najwyższych stanowisk na tym portalu - Redaktora Naczelnego. Wszystko to czym się zajmuję ja, skromny, pozbawiony kompleksów miłośnik życia, zawarłem w pierwszych kilku linijkach tego opisu :)